Malta, mala država – arhipelag u srcu Sredozemnog mora, poznata je po bogatoj istoriji, prelepim plažama i živopisnoj kulturi. Ova destinacija, koja se prostire na svega 316 kvadratnih kilometara, nudi posetiocima spoj različitih uticaja — od rimskih i fenikijskih do britanskih. Malta nije samo mesto za letovanje; to je prostor gde se tradicija susreće s modernim načinom života, pružajući raznolike mogućnosti za istraživanje i uživanje.
Otkrijte Maltu iz Različitih Uglova
Mnogi posetioci Malte dolaze tokom letnjih meseci, kada su plaže pune, a festivalska atmosfera na vrhuncu. Međutim, otkrivanje Malte van sezone otvara sasvim nove dimenzije ove destinacije. U proleće i jesen, vreme je prijatnije, gužve su manje, a cene povoljnije, što vam omogućava da se bolje upoznate sa lokalnom kulturom i načinom života.
Kulturno-istorijske Rute
Malta je pravi raj za ljubitelje istorije. Sa bogatom baštinom koja seže unazad više od 7.000 godina, posetioci mogu istraživati drevne megalitske hramove, srednjovekovne utvrde i muzeje koji čuvaju tragove prošlosti. Ne propustite obilazak Valete, glavnog grada Malte, čije su ulice ispunjene baroknom arhitekturom, katedralama i istorijskim spomenicima. Osim Valete, ljubitelji istorije će biti zainteresovani za megalitske hramove koji su deo UNESCO kulturne baštine. Megalitski hramovi se mogu naći širom malteškog arhipelaga ali među najposećenijima su Gigantija na ostrvu Gozo kao i Hađar Im i Mnajdra na glavnom ostrvu Malte. Osim neolitske i srednjevekovne rute tu je i kulturno istorijsko nasleđe Malte tokom perioda drugog svetskog rata gde je stanovnišrvo Malte pretrpelo velika razaranja. Možete posetiti muzej Malta at War, gde ćete posetiti podzemna skloništa i videti kako su ljudi živeli tokom rata ali možete posetiti i Laskarisove sobe, jedinstveni muzej na mediteranu – komandna soba odakle je vođena poznata operacija Haski tokom drugog svetskog rata i napada na Siciliju.
Spa Turizam
Za one koji traže opuštanje i regeneraciju, Malta nudi raznovrsne spa centre i wellness retreat-ove. Sa svojim prelepim pogledima na more i mirisom Sredozemlja, spa usluge na Malti uključuju masaže, tretmane lica i tela, kao i specijalizovane programe detoxa. Opuštajući se u luksuznim spa centrima, možete se prepustiti blagodetima prirodnih sastojaka, kao što su maslinovo ulje i lokalni biljni ekstrakti.
Luksuzni Turizam
Malta je savršena destinacija za luksuzna putovanja, sa mnogim hotelima i vilama koje nude vrhunski smeštaj i privatne bazene. Obilasci luksuznim jahtama ili privatnim avionima dodatno upotpunjuju doživljaj, dok restorani s Michelin zvezdicama nude nezaboravne gastronomske avanture. Uživajte u elitnim iskustvima kao što su privatni obilasci istorijskih lokacija ili degustacije vina u malteškim vinarijama.
Sportsko Rekreativni Turizam
Zimski meseci su idealni za sportsko-rekreativne aktivnosti, kao što su biciklističke ture, planinarenje i vodeni sportovi. Malta nudi povoljne klimatske uslove, što je čini savršenom destinacijom za sportiste i rekreativce. Tokom zime, mnogi dolaze da treniraju u lepom okruženju, pripremajući se za letnja takmičenja ili jednostavno uživajući u aktivnom odmoru.
Gastronomija i Vinski Turizam
Malteška kuhinja je spoj različitih kultura, sa naglaskom na sveže morske plodove, meso i lokalne sastojke. Tokom vinskih tura, posetioci mogu degustirati odlična vina, poput onih proizvedenih od autohtonih sorti grožđa. Restorani nude tradicionalna jela, kao što su fenek (zec) i pastizzi, dok se u seoskim konobama može probati domaća kuhinja u opuštenoj atmosferi.
Eko i Agroturizam
Malta takođe nudi mogućnosti za eko i agroturizam, gde posetioci mogu istraživati lokalne farme i vinograde, učiti o održivim praksama i uživati u svežim, lokalnim proizvodima. Ovi izleti pružaju jedinstvenu priliku da se upoznate s lokalnim stanovništvom i njihovim načinom života.
Malta je destinacija koja nudi raznovrsnost i bogatstvo iskustava. Bez obzira na to da li ste ljubitelj istorije, opuštanja ili avanturizma, Malta će vas očarati svojom lepotom i jedinstvenošću. Otkrijte sve njene strane, bilo tokom leta ili van sezone, i uživajte u putovanju koje će vas inspirisati i ostaviti vam nezaboravne uspomene.
Sardinija, drugo po veličini ostrvo mediterana postaje sve popularnija destinacija među turistima koji traže savršen spoj prirodne lepote, bogate kulture i gastronomskih užitaka. U pripremama za letnju sezonu 2025. godine, Sardinija se ističe kao idealna opcija za odmor. Njena čarobna obala, prelepe plaže i gostoprimljivi domaćini čine je destinacijom koja ne može da se propusti. Ima mnogo razloga zašto se Sardinija već sada proglašava za top destinaciju sezone 2025 a evo 5 najinteresantnijih činjenica i ideja za vaše buduće leto iz snova:
1. Prelepe plaže Kosta Smeralde
Jedna od glavnih atrakcija Sardinije su njene plaže, a posebno se izdvaja Kosta Smeralda, smeštena na severoistoku ostrva. Ova regija poznata je po tirkizno plavom moru, finom pesku i očaravajućim stenovitim uvalama, gde svako može pronaći svoju privatnu oazu mira. Plaže kao što su Spiaggia del Principe, Liscia Ruja i Capriccioli su pravi dragulji koji nude savršeno mesto za sunčanje i kupanje. Spiaggia del Principe, na primer, prozvana je po princu Karimu Aga Khanu, koji je ovde razvio luksuzni odmarališni kompleks Porto Ćervo. Kristalno čiste vode Sardinije i okruženje netaknute prirode čine je idealnim mestom za opuštanje.
2. Pristupačne cene
Mnogi ljudi smatraju Sardiniju preskupom destinacijom, ali to nije uvek slučaj. Iako su luksuzni hoteli i restorani u Porto Ćervu zaista skupi, ostatak ostrva nudi pristupačne opcije za smeštaj i obrok. Na primer, kafa u lokalnim kafićima košta između 1 i 2 evra, dok su večere u tradicionalnim restoranima često dostupne po ceni od 15 do 20 evra po osobi. Sardinija je takođe poznata po svojim lokalnim specijalitetima, kao što su „malloreddus“ (sardinijski testenina) i „porceddu“ (pečeno jagnje), koje možete probati po povoljnim cenama.
3. Idealna klima
Sardinija se ponosi jednom od najboljih klima u Evropi. Sa toplim, suvim letima i blagim zimama, ostrvo privlači turiste tokom cele godine. Sunčani dani su gotovo zagarantovani tokom letnjih meseci, što čini Sardiniju savršenim mestom za sunčanje i vodene sportove. Pored toga, Sardinija je poznata po svom zdravom životnom stilu, a podaci pokazuju da ljudi ovde žive duže nego u mnogim drugim delovima Evrope. Blagodeti mediteranske ishrane, svežeg povrća, ribe i maslinovog ulja doprinose ovom trendu.
4. Bogata kultura i tradicija
Sardinija nije samo spoj prirodnih lepota i svih nijansi zelene i plave; ona je takođe bogata istorijom i kulturom. Ostrvo ima brojne arheološke lokalitete, uključujući misteriozne „nuraghe“ (prastare kamene kule) koje datiraju iz bronzanog doba. Posetite gradove kao što su Olbija na severoistoku ili Sasari na krajnjem severu gde možete uživati u šarmu srednjovekovnih ulica, tradicionalnim tržnicama i lokalnim festivalima. Tradicionalna muzika i plesovi, kao što su „tenore“ i „su ballu“, dodatno obogaćuju kulturološku ponudu.
5. Raznovrsne aktivnosti
Sardinija nudi širok spektar aktivnosti za sve vrste turista. Bilo da ste ljubitelj avanturističkog turizma, opuštanja na plaži, planinarenja ili biciklizma, ostrvo ima nešto za svakoga. Nacionalni parkovi, kao što su Genargentu i Asinara, nude mogućnosti za istraživanje jedinstvene flore i faune, dok su vodeni sportovi poput ronjenja i jedrenja posebno popularni na obali.
Sardinija je destinacija koja zaslužuje vašu pažnju prilikom planiranja letovanja u 2025. godini. Sa prelepim plažama, pristupačnim cenama, blagom klimom, bogatom kulturom i raznovrsnim aktivnostima, Sardinija je savršeno mesto za opuštanje i uživanje u svim čarima mediteranskog života. Ne propustite priliku da otkrijete sve što ovo prelepo ostrvo može da ponudi!
U nedelju, 13. oktobra, u Novom Selu održani su četvrti po redu Miholjski susreti sela. Manifestaciju je svečano otvorio predsednik opštine Lebane, Ivan Bogdanović. Posetioci su uživali u bogatom kulturno-umetničkom programu koji je uključivao tradicionalnu muziku, narodne igre i folklor, dok su sportska takmičenja poput nadvlačenja konopca, nadvlačenja štapom, skoka u dalj iz mesta i bacanja kamena s ramena donela dodatnu zabavu i uzbuđenje. Takođe, kroz program je promovisan tradicionalan način života, sa posebnim akcentom na očuvanje starih zanata i običaja. Najbolje ekipe, pojedinci i učesnici manifestacije nagrađeni su peharima i medaljama u znak priznanja za njihov trud i posvećenost. Vidimo se sledeće godine na Miholjskim susretima, gde ćemo ponovo slaviti našu kulturu, običaje i zajedništvo! Domaćini će biti Veliko Vojlovce i Donje Vranovce.
Turistički kompleks Kočin Hrast koji se nalazi u Kočinom selu, nadomak Jagodine je nova turistička atrakcija centralne Srbije ali je u isto vreme i idealan primer dobre prakse spajanja istorije, kulture i turizma. Jedan od najstarijih hrastova u Srbiji, koji je svedok burne istorije Srbije, nalazi se na obali Velike Morave, na samo 6 kilometara od centra Jagodine i osim što je jedno od najstarijih živih bića u Srbiji, ovo mesto nam otkriva zaboravljenu priču o prvom srpskom ustanku pre prvog zvaničnog ustanka. Daje nam uvid o znamenitoj ličnosti srpske istorije 18. veka – Kapetanu Koči.
Kapetan Koča Anđelković je bio pionir borbe za oslobođenje Srbije od turske vlasti. On je prvi u Srbiji započeo ovu borbu i stvorio slobodnu teritoriju poznatu kao Kočina krajina, koja je trajala od decembra 1787. do septembra 1788. godine. Iako je Kočina krajina postojala samo kratak period, njen značaj za srpski narod bio je dubok i trajan, jer je pružila nadu za oslobođenje od turskog ropstva.
Koča je bio kapetan austrijske vojske tokom austrijsko-turskog rata, a Kočina krajina je imala izuzetan značaj ne samo za istoriju srpskog naroda, već i za evropsku istoriju novog veka. Ova oblast bila je deo mnogo šireg evropskog sukoba, poznatog kao “Sve evropski rat”, koji je trajao od 1778. do 1792. godine. U ovom ratu učestvovale su sile poput Velike Britanije, Danske, Švedske, Rusije, Austrije i Turske.
Glavne borbe između Srba-dobrovoljaca i Turaka vodile su se na širokom području od Dunava do severnih granica Niške nahije. Poseban značaj Kočine krajine leži u tome što su se tokom ovog perioda mnogi od budućih vođa Prvog srpskog ustanka obučavali u ratničkim veštinama. Među njima je bio i Karađorđe Petrović, koji je u austrijsko-turskom ratu služio kao frajkor (dobrovoljac) u jedinicama Kapetana Koče. Petar Dobrnjac, jedan od važnih učesnika ustanka, takođe je bio aktivan u ovom periodu.
Koča je rođen u selu Panjevac, današnje Kočino selo kod Jagodine. Nažalost, njegov život je okončan tragično; 7. septembra 1788. godine, u borbi kod Brzaske, Turci su ga zarobili i svirepo pogubili nabijajući ga na kolac zajedno sa još 60 njegovih drugova. U Tekiji se nalazi obelisk podignut 1927. godine u njegovu čast, sa natpisom: “Na ovom mestu, godine 1788, u borbi za slobodu srpskog naroda, nabijeni su na kolac prvi vesnici slobode posle vekovnog ropstva – kapetan Koča Anđelković sa drugovima.”
U subotu 27.7. sa početkom u 17h, u Jagodini u izletištu Potok, održana je prva letnja vinska promenada, u organizaciji udruženja Kluba ljubitelja vina a pod pokroviteljstvom skupštine grada Jagodina.
Letnje manifestacije su jako bitan segment svake turističke ponude. Prijavljeno je tridesetak izlagača vina, prvenstveno iz Srbije, a bili su prisutni i izlagači iz Mađarske, Makedonije i Republike Srpske.
Cilj ove manifestacije je prvenstveno afirmacija malih vinara sa područja Pomoravlja ali i očuvanje tradicije Jagodinskog vinogorja, jer je “ Jagodinska Ružica “ od pamtiveka zaštitni znak glavnog grada Pomoravlja. Ova manifestacija ima potencijala da postane tradicionalna i da od sledeće godine preraste u jedan ozbiljni Sajam vina, gde će biti prisutne i velike vinarije iz zemlje i inostranstva.
Kotizacija za učesnike je besplatna , a takodje i ulaz na promenadu od strane posetilaca. Dobro došli u Jagodinu – grad vina.
6000 ostrva, prelepe plaže i istorijska mesta, ukusna lokalna hrana, autentični i gostoljubivi ljudi… Grčka ima sve. Moderni turizam u Grčkoj obično je povezan sa klasičnim odmorima i ljubiteljima sunca koji uživaju na najlepšim plažama i pejzažima u Evropi. Ali Grčka je destinacija za sva 4 godišnja doba, a ne samo za leto. Sa svojom bogatom istorijom, mitologijom i originalnom arhitekturom, Grčka je puna slikovitih sela i gradova. Većina grčkog stanovništva živi u 2 najveća grada – Solunu na severu i Atini na jugu zemlje. Oba su odlično rešenje za city break destinaciju. Ali pored velikih gradova Grčka može ponuditi brojne male gradove u kojima možete osetiti autentičnu i lokalnu tradiciju, gde možete upoznati lokalne ljude i steći prijatelje i gde možete sedeti u lokalnom restoranu bez rezervacije i probati najukusniju hranu. U ovom članku ćete pronaći listu 5 najlepših grčkih malih gradova u kojima možete istražiti autentični duh ove neverovatne zemlje.
1. Kavala
Grad Kavala je izgrađen na padini duž obale Egejskog mora, kulturnoj raskrsnici između Istoka i Zapada, koja ima sve što možete poželeti i više od toga; planine, plaže, slika savršenog gradskog pejzaža, pogled koji oduzima dah, značajni spomenici i lokacije, ukusna lokalna kuhinja i neverovatna mesta za otkrivanje na malom prostoru.
Istražite obale Kavale; prelepe osamljene plaže – ili ne – sa kristalno čistim morem zadovoljiće i one najizbirljivije među nama. Zabavite se vodenim sportovima, a zatim uživajte u lokalnim jelima u slikovitoj taverni na obali mora. Započnite obilazak grada iz četvrti Panagia (Palia Poli – Stari grad), koja se proteže na poluostrvu sa uskim ulicama i tradicionalnim zgradama u makedonskom stilu. 15. v. Dvorac, koji je sagrađen nakon uništenja vizantijskog akropolja 1391. godine, dominira ovim područjem i ima izuzetan pogled na more i grad. Njegova unutrašnjost se koristi kao mesto održavanja kulturnih događaja.
Svratite do istorijske zgrade Imaret (1817), koju je poklonio Mehmet Ali (1769-1849) koji je rođen u gradu, a kasnije postao egipatski vladar. Počeo je kao bogoslovija, kasnije korišćena kao kuća za izbeglice, a danas je luksuzni hotel.
2. Grad Rodos
Stari grad Rodosa se smatra jednim od najlepših u celoj Grčkoj. Takođe je jedno od najkosmopolitskih mesta na Egejskom moru. To je sjajan spoj evropskih i bliskoistočnih kultura jer je jedno od najudaljenijih grčkih ostrva. Čak i arhitektura podseća na bazare Bliskog istoka. Kupole džamija i vitki minareti svedoče o turskoj vlasti. Veličanstvene građevine vitezova, kao što je moćna palata Velikog majstora, još su impresivnije. Tu se stvorila neverovatna raznovrsnost prodavnica, taverni i kafića, za turiste iz celog sveta, unoseći život u stare ulice. Najlepši pogled na grad i luku Mandraki pruža se šetnjom starim gradskim zidom.
Postoji živopisni lavirint uličica, oivičenih prelepim unutrašnjim dvorištima, džamijama pored kapela iz vizantijskog doba, kao i turskim fontanama i ruševinama gotskih crkava. Ili se možete voziti do Monte Smita, pored prelepih vila u tropskim baštama, diveći se elegantnom hramu Atine i drevnom stadionu, dok u isto vreme imate ceo Rodos pred očima, luku, plaže i svo egejsko plavetnilo.
Palata Velikog majstora je nesumnjivo glavna turistička atrakcija srednjovekovnog grada. Nalazi se severozapadno, na najvišoj tački grada. Sagradili su ga vitezovi hospitalci Jerusalima, na mestu prethodnog utvrđenja iz 7. veka, bila je rezidencija Velikog majstora i mesto gde su se održavale konferencije viteškog reda. Unutar dvora su sačuvani sarkofazi svih velikih majstora.
3. Hanja – Krit
Grad Hanja, spomenik i muzej na otvorenom u svakom pogledu, izgrađen je na ruševinama minojske Kidonije, dok su tragovi Rimljana, Vizantijaca, Mlečana i Osmanlija još uvek evidentni svuda; zidine koje okružuju stari grad, suve dokove, egipatski svetionik, manastire, džamije i još mnogo mesta koje posetioci mogu otkriti za samo nekoliko sati.
Neposredno izvan grada, amfiteatralno pozicionirana, nalazi se grobnica državnika Elefteriosa Venizelosa, dok u istorijskom okrugu Čalepa posetioci nailaze na Dom – muzej velikog političara, kao i na novoizgrađeni Arheološki muzej Hanje. Obilazak mnogih izuzetnih muzeja Hanije upotpuniće posetiocima sliku istorijskog bogatstva ovog područja. Drevna Aptera, jedan od najvažnijih gradova-država antike, nalazi se iznad zaliva Souda, jedne od najvećih prirodnih luka Mediterana.
Danonoćno, Hanja je živahan grad, sa kritskim poslasticama koje se mešaju sa zvukom kritske lire praćenom muzikom iz celog sveta, pićem, pričanjem i plesom. Iza samog grada, brežulci su ispunjeni gostoljubivim selima, maslinjacima, narandžama, vinogradima i povrtnjacima, sa razbacanim ruševinama antičkih naselja, vizantijskim crkvama, venecijanskim vilama i otomanskim utvrđenjima.
4. Nafplio
Jedan od najlepših gradova u oblasti Argolide, kao i jedan od najromantičnijih gradova u Grčkoj, Nafplio je bio prva prestonica novonastale grčke države između 1823. i 1834. godine.
Prema mitologiji, grad je osnovao Nafplios, sin boga Posejdona i ćerka Danausa (Danaide) Animone. Istorija grada seže do praistorijskog doba kada su vojnici odavde učestvovali u argonautskoj ekspediciji i u Trojanskom ratu. Značaj grada je opao tokom rimskog doba i ponovo je cvetao tokom vizantijskog vremena. Franački, mletački i turski osvajači ostavili su trag u gradu i snažno uticali na njegovu kulturu, arhitekturu i tradiciju tokom vekova. Drevni zidovi, srednjovekovni zamkovi, spomenici i statue, otomanske fontane i venecijanske ili neoklasične zgrade očaravaju posetioca svojom jedinstvenom arhitekturom i lepotom.
U samom srcu grada nalazi se trg Italianate Sintagma gde se možete diviti važnim istorijskim građevinama i spomenicima. Dve turske džamije, Arheološki muzej sa važnim artefaktima iz praistorijskog i mikenskog doba i Među objektima koji se izdvajaju su i Opštinska galerija. U neposrednoj blizini savremenog grada nalaze se crkva Svetog Spiridona, ispred koje je ubijen guverner Joanis Kapodistrijas, i crkva Svetog Georgija sa značajnim muralima poput kopije čuvenog dela Leonarda da Vinčija „Tajna večera“.
5. Kerkira
Krf (Kerkira na grčkom), za razliku od ostatka Grčke, nikada nije pala pod osmansku okupaciju. Zbog uzastopne dominacije Mlečana, Francuza i Britanaca tokom vekova, ostrvo je prvenstveno postalo deo zapadnog, a ne levantinskog sveta. Njihova kultura je imala snažan uticaj u gradu: ovde su osnovani prvi grčki univerzitet (Jonska akademija), prvi filharmonijski orkestar i Prva škola lepih umetnosti. Dozvolite Krfu da vas začara svojim istorijskim spomenicima, bogatim multikulturalnim nasleđem i zadivljujućim prirodnim pejzažom.
U prelepo očuvanom Starom gradu na Krfu, mestu svetske baštine UNESKO-a, renesansni, barokni i klasični „repertoar“ su uspešno primenjeni na lokalne umetničke tradicije. Palate, tvrđave, stroge javne zgrade venecijanske vladavine jedinstveno se stapaju sa malim uličicama i osamljenim trgovima. Šetnja kroz kompleks uskih kaldrmisanih ulica sa stepenicama i zasvođenim prolazima, takozvana „kantounija“, učiniće da se osećate kao da ste putovali u Đenovu ili Napulj.
Otkrijte najlepša mesta na Krfu šetajući Splanadom, najvećim trgom na Balkanu, centar je grada, ukrašen izuzetnim delima francuske arhitekture iz 19. veka. Ovde možete gledati utakmice kriketa ili prisustvovati muzičkim koncertima organizovanim tokom cele godine. Posetite Liston, zaštitni znak grada, gde su aristokrate uživale u večernjim šetnicama. Karakteristične arkade čine najromantičniju pozadinu za šoljicu kafe dobrodošlice u jednom od udobnih gradskih kafića.
Koja je vaša prva asocijacija na Sloveniju? Alpski vrhovi prekriveni snegom, zelena polja i šume, tirkizno čiste reke i srednjovekovni gradovi? Sve je to tačno, i uprkos maloj veličini Slovenije, postoji na desetine destinacija koje možete posetiti. Ali ako imate samo 4 ili 5 dana odmora i želite da osetite suštinu Slovenije, posetite Kamnik. To je Slovenija u malom. Sve što očekujete od Slovenije i još mnogo toga. Pored gostoprimljivih meštana koji će vas tretirati kao kralja, otkrićete mitove i legende starog grada Kamnika, imaćete priliku da otkrijete jedan od najlepših delova Alpa – Veliku planinu, obilje banjskih i relaksacionih mogućnosti. Otkrićete Beerway - jedinstvenu turu posvećenu pivu i proizvodnji zanatskog piva, prelepu botaničku baštu i ono najvažnije – osmeh na licima – jer su okruženi svim nijansama zelene boje koje možete da zamislite.
Slovenija je zelena zemlja. Gde god da pogledate, sve je zeleno, a tako je i u živopisnoj destinaciji Kamnik. Netaknuta zelena priroda podstiče nas da se ponašamo odgovorno i zaštitimo je kako bismo je netaknutu preneli budućim generacijama. Pod okriljem „Zelene šeme slovenačkog turizma“, Kamnik takođe sprovodi zelenu, održivu politiku i stvara zelena iskustva. U okviru nacionalnog programa dodeljuje se oznaka SLOVENIA GREEN koja obećava zelenu budućnost. Na osnovu ocene dobijene od Slovenačke turističke organizacije u okviru Zelene šeme slovenačkog turizma, destinacija KAMNIK je dva puta dobila oznaku Slovenia Green Destination – GOLD. Najviša ocena je postignuta u kategoriji Priroda i pejzaž. Svi akteri koji posluju održivo u Kamniku su pokazali da njihove akcije i održivi projekti nadgledaju uticaje turizma i drugih faktora na životnu sredinu, prirodu i zajednicu.
U Kamniku možete doživeti bogat spoj prirodnih lepota, kulturnog nasleđa, aktivnosti na otvorenom i prijatne atmosfere. Bez obzira na vaša interesovanja, u ovom divnom gradu pronaći ćete nešto za sebe i svoje najmilije. Srednjovekovni grad čuva svoju tradiciju i autentičnost, što se ogleda i u njegovim ljudima. Lokalni stanovnici su ponosni na svoj grad i uživaju da dele svoju kulturu, nasleđe, lokalnu kuhinju i priče sa posetiocima.
Kamnik je prelep srednjovekovni dragulj Slovenije. Povezan je sa Ljubljanom i aerodromom tako da ga je vrlo lako posetiti. Nalazi se u samom centru Slovenije tako da je idealan kao baza odakle možete posetiti sve druge atrakcije. Prvi pisani izvori o Kamniku datiraju iz 1229. godine. Dva kamnička kaštela, Mali grad i Stari grad, pominju se još ranije. Grad se može pohvaliti bogatom franjevačkom bibliotekom u kojoj se čuva oko 10.000 tomova knjiga štampanih pre kraja 18. veka. Šutna je najlepša ulica u gradu sa tipičnim tablama i drugim obeležjima živog zanatstva u prošlosti. Prošetajte ulicom i otkrijte brojne atrakcije, uključujući rodnu kuću Rudolfa Majstera, župnu crkvu Prečiste Marije sa zasebnim gotičkim tornjem, muzej Sadnikar i rodna mesta mnogih drugih renomiranih stanovnika Kamnika.
Odlična lokacija brda Stari grad i dobra preglednost omogućili su kontrolu srednjovekovnog trgovačkog puta koji je vodio kroz grad. Da bi kontrola transportnih puteva bila još efikasnija, na stenovitom brdu sa druge strane reke stajao je zamak Mali grad. Zamak Stari grad je danas veličanstven vidikovac, odakle se po lepom vremenu može uživati u panorami Polhograjskih brda, Julijskih Alpa, Karavanka, Kamničko-Savinjskih Alpa i Tuhinjske doline. Mesto je popularno među planinarima i porodicama, jer uspon nije težak i traje samo 30 minuta.
Velika Planina, samo 20 minuta od Kamnika je savršena alpska kapija. To je kao ulazak u filmski set. Osećaćete se kao u filmu Gospodar prstenova ili Narniji.
2023. godine postavljen je novi šestosed koji je počeo sa radom 2024. Sada se na vrh Velike planine možete voziti sa modernim, jednostavnijim, održivim i bržim uređajem – novim šestosedom – žičarom koja je zamenila dvosed Šimnovec.
Do same gondole a zatim i šestoseda, iz Kamnika možete doći sopstvenim prevozom ili autobusom, ali kako su autobuske linije vrlo retke, a ako ste u Kamniku nekoliko dana i bez sopstvenog vozila, onda je najlakši i najkomforniji način dolaska od Kamnika do Velike planine, do aerodroma ili bilo koje destinacije u Sloveniji – upravo taxi. Taxi služba koja osim udobne vožnje nudi i inovativnost i lak način odabira destinacije i vremena polaska koja vama odgovara, a sve na samo jedan klik preko njihovih online platformi jeste TAXI Kamnik koje možete naći na njihovom sajtu i platformi za rezevaciju vozila taxislovenia.si
Na velikoj planini ima oko 200 drvenih koliba, od kojih 63 čine stočarsko naselje. Većina njih potiče iz 13 sela pod Velikom planinom i Krvavcem i poseduju oko 500 hektara travnjaka i šuma kao i oko 380 grla stoke. Početkom juna stočari dovode stoku na Veliku planinu, i ovde ostaju tri meseca. U nedostatku stočara, neki farmeri drže stoku na pašnjacima, dok drugi slobodno pasu na pašnjacima. Stado krava predvodi najiskusnija, koja ima zvonce oko vrata. Obično su krave tačnije od svog stočara i mirno čekaju da ih puste u štalu.
Kapela Snežne Marije nalazi se iznad naselja stočara. Prvobitno je ovde stajala stara crkva pre 2. svetskog rata, ali su ga nemački vojnici spalili na kraju rata. Stočari su izgradili novu 1988. Posvećena je Svetoj Mariji Snežnoj; 5. avgust predstavlja poseban praznik za kapelu i čitavo stočarsko naselje. U leto, tokom sezone pašnjaka, mise se održavaju svake nedelje i hiljade posetilaca svake godine prisustvuju ponoćnoj misi na Badnje veče.
Područje Kamnika je poznato po termalnim vodama, alpskom vazduhu i domaćoj ukusnoj hrani. Ako ste ovde radi podmlađivanja i opuštanja, ne tražite dalje od Terma Snovik, samo 15 minuta vožnje automobilom od centra Kamnika. Terme Snovik su najviša banja u Sloveniji i nalaze se u srcu Tuhinjske kotline, na manje od sat vremena vožnje od Ljubljane. Kompleks bazena, razne saune, velnes centar, kao i rekreativni prostori na otvorenom, predstavljaju savršeno mesto za opuštanje.
Zbog okolne prirode i odlične lokacije u centralnom delu Slovenije, Terme Snovik su idealna turistička destinacija za porodice tokom sezone praznika i odlično mesto za opuštanje tokom cele godine.
U Termama Snovik možete otkriti svet Knajpa. Sebastijan Knajp je bio kreator holističkog koncepta života koji vidi ljudsko biće, njegove životne navike i njegovo prirodno okruženje kao nerazdvojivo i dobro izbalansirano jedinstvo. Briljantna Knajpsova filozofija je zasnovana na pet osnovnih elemenata vode, bilja, vežbanja, ishrane i ravnoteže. U Termama Snovik možete doživeti i uživati u primeni Knajpove filozofije. U Termama Snovik svaki dan je Knajpov dan. U svoju postojeću ponudu, koja je od samog početka prijateljski nastrojena prema ljudima i njihovom okruženju, Terme Snovik ugrađuju Knajpove principe.
Kneipp barefoot ekperience je nagrađivana najbolja tematska staza 2018. U Termama Snovik možete doživeti jedinstveno i originalno Kneipp bosonogo iskustvo. Sitni mišići stopala će ojačati na mekoći trave, kore, zemlje, peska, čak i kamenja u vodi, hodaćete bosi potokom i upoznaćete Knajpove afuzije. 3,2 km duga bosonoga staza probudiće vaša čula, saznaćete više o Knajpovoj filozofiji i stubovima zdravog života i uspostavićete ravnotežu tela i uma za zdrav aktivan život. Saznajte više o Termama Snovik i rezervišite smeštaj na njihovoj veb stranici.
Arboretum Volčji Potok je jedan od najznačajnijih vrtova i arhitektonskog nasleđa u Sloveniji. 1999. godine proglašen je spomenikom kulture od nacionalnog značaja. Biser slovenačke baštenske kulture prostire se duž potoka i livada južno od grada. Sa skoro 5000 vrsta drveća i biljaka, divan je u svim godišnjim dobima. Svake godine, od sredine aprila do početka maja, pažnja se posvećuje lalama koje park čine posebno živopisnim. Posetioci se mogu diviti mnogim drugim izložbama, između ostalih i orhidejama, kaktusima i tropskim leptirima.
Na ivici parka u prizemlju nalazi se dobro posećeno dečije igralište. Dečji lavirint je idealan za trčanje. Dok se deca igraju, odrasli mogu neko vreme da sede na obližnjim klupama. Imajte na umu, međutim, da je korišćenje ovih uređaja za igru na sopstveni rizik posetilaca i da nigde u parku deca ne bi trebalo da budu ostavljena bez nadzora. Od maja do septembra deca mogu besplatno pohađati razne radionice.
Kamnik je prestonica slovenačke proizvodnje zanatskog piva. Ako ste ljubitelj piva, morate posetiti ovo mesto. Beer way je jedinstvena tura za sve ljubitelje piva. Povezuje najbolja mesta za proizvodnju i prodaju zanatskog piva, a sve to sa pričama o istoriji i mitologiji Kamničkog kraja. I ne zaboravite – puno piva najboljeg kvaliteta. Iskustvo nije moglo da se odigra na prikladnijem mestu. Vaš vodič će vas dočekati na Trgu slobode u centru Kamnika.
Sloboda je tema ove pivske ture, gde vas, između ostalog, očekuje inspirativna i misteriozna krigla Freedom Beer-a. Čućete mnogo stvari o mitovima Kamnika koje su pivu dale ime, uključujući priču o Nikoli Tesli i Gustavu Ajfelu. Saznaćete mnoge priče, ali i istorijske činjenice i tajne koje se malo ko usuđuje da šapne. Otkrićete priče o slobodi u šetnji centrom grada i videti, u pravo doba godine, odakle potiču sva četiri sastojka piva.
Na četiri stanice za degustaciju piva u svim pivarama u Kamniku, takođe ćete moći da probate odličnu modernu uličnu hranu. Pivara Barut je poznata po kiselim pivima. Među prvima u Sloveniji su se specijalizovali za njih. Napravili su ih studenti naučnici koji su pisali svoje doktorske i magistarske teze o kvascima i odlučili da naprave svoje pivo od sopstvenih divljih kvasaca. Oni pronalaze kvasce u prirodi – gde sakupljaju koru, travu, insekte, itd. Dobri sojevi kvasca se zatim izoluju u laboratoriji i razmnožavaju. Neka od njihovih piva odleže u starim vinskim buradima, a na ovom putovanju ćete moći da probate jedno od njih. Nekoliko poznatih kuvara, kao što su Jorg Zupan i Janez Bratovž, uparuju ih uz hranu. U gostionici Pri podkvi ćete moći da uparite pivo sa svinjskim pljeskavicama. Više o Beer way-u možete saznati na njihovoj zvaničnoj veb stranici.
Prema podacima Nacionalne Turističke Organizacije Grčke (GNTO) svake godine Grčku poseti preko milion turista iz Srbije. Iako je Grčka omiljena letnja destinacija srpskih putnika, Srbi uvek biraju njima već poznate destinacije kao što je region Halkidikija, Pieria kao i ostrva Tasos, Lefkada i Krf. Ali jedan broj turista iz Srbije, koji već decenijama letuje u Grčkoj ima želju da svake godine otkrije neku novu destinaciju. Halkidiki, Tasos, Lefkada jesu prelepa mesta ali Grčka nudi mnogo više od toga.
Mesto koje se ove godine izdvojilo kao nova destinacija koju će naši turisti tek otkriti je Ksilokastro na Peloponezu. Nalazi se 100 kilometara zapadno od Atine, povezano je auto putem, tako da ako idete iz Srbije do Ksilokastra, uvek ćete ići auto-putem i trebaće vam nešto više od 10 sati vožnje do ovog prelepog letovališta na severo-istoku Peloponeza.
Ksilokastro je deo okruga Korintija. Nalazi se u okviru korintskog zaliva. Zapljuskuje ga Jonsko more, a kako je blizu Atine ali i mnogih arheoloških nalazišta, poput Mikene, Epidaurusa i Korinta, ovo je idealna početna tačka za mnoge ekskurzije po Atici i Peloponezu.
Grad Ksilokastro je vrlo poznato letovalište među Grcima i jedno je od omiljenih mesta Atinjana koji ga posećuju tokom cele godine. Najpoznatije je kao ,,zelena plaža,, Grčke, zato što se uz samu obalu prostire prelepa šuma-park Pefkijas. Borova šuma Pefkijas pravi prirodan hlad uz kristalno čisto more. Osim hlada koji je bitan tokom letnjih meseci, ova jedinstvena šuma-park je idealna i za šetnju jer se kroz čitav pojas šume nalaze dobro obeležene staze, gde možete šetati, trčati, udisati svež vazduh uz pogled na prelepe tirkizne boje Jonskog mora. Kako se nalazi na Peloponezu, u južnom delu Grčke, ovde je sezona mnogo duža nego na severu Grčke. Možete se kupati vek krajem aprila a turisti dolaze u Ksilokastro i tokom zime.
Ovo mesto je idealno kako za porodice sa malom decom, zbog borove šume i prirodnog hlada, velike plaže na kojoj ćete uvek naći slobodno mesto, tako i za mlade ljude željne provoda jer je grad vrlo živ tokom cele godine, ima dosta restorana, kafea i mesta za izlazak, kako za noćni provod tako i za dnevna izležavanja uz fredo kapućino sa pogledom na more. Ksilokastro je idealno mesto i za one turiste koje vole kulturni turizam i mesta za obilazak, muzeje, manastire i arheološka nalazišta.
U samom Ksilokastru ćete naći crkvu Feneromeni iz 17. veka koja ima vrlo zanimljivu istoriju, visoku kulu i mešavinu gotičke i romaničke arhitekture koja je više karakteristična za Veneciju nego za Grčku. A to nije slučajno, jer je Mletačka republika dugo bila prisutna na ovim prostorima i ostavila trag na istoriju i arhitekturu ovog dela Grčke. I sam naziv mesta – Ksilokastro, potiče iz vremena dok su venecijanci vladali ovim prostorima. Na grčkom Ksilokastro znači drveni zamak odnosno drvena tvrđava i označava nekadašnju drvenu kulu-osmatračnicu koja se nalazila na obali tokom Mletačkog perioda.
Osim crkve Feneromeni tu je i velika crkva u centru mesta – Agios Vlasios koja je izgrađena početkom 20. veka u vizantijskom stilu. Nalazi se na centralnom trgu mesta i tu ćete uvek naći lokalce koji se druže u kafeima, igraju karte i piju hladnu kafu. Za sve one koji vole da upoznaju lokalce tokom svog putovanja, Ksilokastro je idealno mesto, jer osim 10.000 lokalnih stanovnika, tu su uvek domaći turisti iz Atine kojih tokom vikenda i letnjih meseci ima u velikom broju.
Osim po prelepoj dugoj plaži i šumi Pefkijas Ksilokastro je poznat i po tome što se nalazi na idealnoj lokaciji za sve one koji žele da otkriju ovaj deo Grčke i naprave lepe ekskurzije.
Na samo 45 minuta vožnje možete obići Atinu ali i poznate turističke destinacije kao što je banja Lutraki, manastir svetog Patapiasa, arheološka nalazišta Mikena, Epidaurus i antički Korint. A za sve one koji žele da odu i dalje ka zapadu Peloponeza, tu je prelepa Patra, univerzitetski centar i najveći grad Peloponeza ali i antička Olimpija. Delfi, jedno od najbitnijih antičkih mesta Grčke sa nalazi na samo sat ipo putovanja od Ksilokastra. Ovo je dovoljan pokazatelj koliko je lokacija bitna a Ksilokastro se nalazi na raskrsnici svih tih kulturnih i turističkih ruta a pritom je i kod samih Grka poznato kao mesto sa jednom od najlepših plaža Peloponeza.
U centru grada se nalazi i prelepa marina sa manjih jahtama i brodićima. Kosmopolitski duh ovog mesta oslikavaju vile, apartmani i brojni hoteli koji se nalaze uz samu plažu.
Neki od najpoznatijih i boljih hotela u mestu Ksilokastro su hoteli Evita Blue, Boho Black and white kao i Hotel Sikion.
Hotel Evita Blue se nalazi u mestu Ksilokastro na početku promenade koja se proteže pored mora. Ispred hotela je prelepa borova šuma, Pefkias, koja se prostire paralelno sa istoimenom peščano-šljunkovitom plažom. Mesto izlazi na Korintski zaliv a od Atine je udaljeno oko 115 km. Hotel Evita Blue je udaljen od centra mesta oko 20-ak minuta lagane šetnje uz more, promenadom na kojoj se nalaze kafići, barovi, prodavnice i lokalni restorani. Na oko 2 km od plaže nalazi se plaža Sikija, a plaža Ksilokastro na 2,4 km.
Hotel ima recepciju, lobi sa garniturom za sedenje, restoran i bar. U okviru hotela se nalazi bazen sa ležaljkama i suncobranima koji su besplatni za goste hotela. Za više informacija o samom hotelu kao i o cenama za sezonu 2024. posetite link ka sajtu Kontikija.
Hotel Sikion je smešten na rubu letovališta Ksilokastro na Peloponezu. Nalazi se na peščano- šljunkovitoj plaži Pefkias iza koje se prostire bujna borova šuma. Hotel je izgradjen na starom imanju neoklasične ville iz 1916. godine. koja je veličanstvenim vrtom. U vili je nekada boravio i čuveni pesnik Angelos Sikelijanos. Od hotelskih sadržaja na raspolaganju su: recepcija, glavni restoran, a la cart restoran bar, TV sala, bežični internet (besplatan u celom hotelu), spoljašnji bazen, parking, menjačnica, doctor na poziv. Spa i wellness centar je dostupan za goste hotela uz doplatu. Ležaljke i suncobrani na plaži i oko bazena su besplatni za goste hotela.
U svom sastavu hotel ima 42 sobe, sa izuzetnim pogledom na more opremljene savremenim komforom, finim sadržajima i imaju prostran balkon ili terasu. Sve sobe su opremljene kupatilom, fenom, klima uređajem, sef, SAT LCD TV, frižiderom, balkonom. Za više informacija o samom hotelu kao i o cenama za sezonu 2024. posetite link ka sajtu Kontikija.
Krit je najveće grčko ostrvo i jedna od najlepših mediteranskih destinacija. Plaže, klisure, pećine i prelepi mali gradovi i sela ubeđuju milione turista da ga posete svake godine. Ali da li ste znali da je pored prelepe prirode i plaža Krit mesto gde se rodila Evropa? Na Kritu postoji prelepa mešavina istorije i mitologije, kao i svuda u Grčkoj, i ponekad ne možete da pravite razliku između mita i stvarnosti, ali postoje istorijske činjenice i po njima je Krit mesto gde je rođena zapadnoevropska civilizacija. To je bila minojska civilizacija koja je cvetala u antici. Ostaci te kulture i danas se mogu videti na arheološkim nalazištima Knososa ili Falasarne i mnogim drugim lokalitetima u okolini Krita.
Ali mitologija takođe ima veoma interesantnu priču o rađanju evropske civilizacije kakvu danas poznajemo koja se dešavala na Kritu pre više hiljada godina. Krit je rodno mesto Zevsa, oca bogova i ljudi. Kada je odrastao, Zevs se zaljubio u prelepu Evropu, feničansku princezu. Da bi osvojio njeno srce, Zevs se pretvorio u bika, oteo je i preneo na Krit. Iz njihovog spoja ispod zimzelenog platana Gortine, koji i danas stoji visoko, rođeni su Minos, Radamantus i Sarpedon. Minos će kasnije postati kralj Krita, ostrva na kome je cvetala prva evropska civilizacija, dok je kontinent na kome se sve odigralo dobio ime po njegovoj majci: Evropa.
Ako želite da otkrijete Krit – središte Evrope, izaberite region koji želite da istražite, jer je Krit veliko ostrvo i ne postoji mogućnost da vidite sve glavne lokacije u 5 ili 7 dana. Svi regioni imaju svoje lepote i zanimljivosti, ali ako želite da provedete vreme istražujući prelepe plaže, nema boljeg mesta u Evropi od regiona Hanje u zapadnom delu Krita.
Grad Hanja, spomenik kulture i muzej na otvorenom, izgrađen je na ruševinama minojske Kidonije, dok su tragovi Rimljana, Vizantijaca, Mlečana i Osmanlija još uvek evidentni svuda; zidine koje okružuju stari grad, suve dokove, egipatski svetionik, manastire, džamije i još mnogo mesta koje posetioci mogu otkriti. Neposredno izvan grada, amfiteatralno pozicionirana, nalazi se grobnica državnika Elefteriosa Venizelosa, dok u istorijskom okrugu Čalepa posetioci nailaze na Dom – muzej velikog političara, kao i na novoizgrađeni Arheološki muzej Hanje. Obilazak mnogih izuzetnih muzeja Hanje upotpuniće sliku istorijskog bogatstva ove oblasti za posetioce. Drevna Aptera, jedan od najvažnijih gradova-država antike, nalazi se iznad zaliva Suda, jedne od najvećih prirodnih luka Mediterana.
Danonoćno, Hanja je živahan grad, sa kritskim delikatesima koje se mešaju sa najfinijim kuhinjama, zvukom kritske lire praćenom muzikom iz celog sveta, pićem, pričanjem i plesom. Iza grada, ovaj region je pun gostoljubivim selima, maslinjacima, narandžama, vinogradima i povrtnjacima, sa razbacanim ruševinama antičkih naselja, vizantijskim crkvama, venecijanskim vilama i otomanskim utvrđenjima. Ovo je takođe dom najpoznatijih i nagrađivanih plaža na svetu, kao što su Balos i Elafonisi, dok se pejzaž potpuno menja sa severa na jug, nudeći posetiocima obilje iskustava.
Sever, sa Agia Marinom, Platanijasom, Georgijupolijem je razvijen za turizam, sa velikim hotelskim jedinicama, uređenim plažama i puno infrastrukture. Jug nudi divlji i jedinstveniji pejzaž, sa planinama koje se spuštaju sve do mora, dubokim vodama Južnog mora Krita i peščanim plažama koje se smenjuju sa plažama sa šljunkom i velikim kamenjem, u Sfakiji, Paleohori, Sugi. i drugde.
Plaža Falasarna je proglašena za jednu od najlepših plaža u Evropi. Proteže se na zapadnoj strani Krita, na samo 45 minuta vožnje automobilom od grada Hanje. To je veoma duga plaža, više od 3 kilometra, sa peščanim i stenovitim delovima, ali ono što je najinteresantnije kod ove plaže je njen ružičasti pesak koji je jedinstven za plaže zapadnog Krita. Na kraju ove duge plaže, možete posetiti drevno mesto Falasarna. Antički grad-država Falasarna je bio moćni saveznik Makedonije tokom antike i bio je poznat po svojim ratnicima i plaćenicima. Nakon pada Falsarne, tokom rimskih intervencija, stanovnici Falasarne su postali pirati.
Pored plaže Falasarna, nalazi se i veoma poznata plaža Balos i plaža Elafonisi, obe u zapadnom delu Krita, ali plaža koja nije toliko poznata a podjednako lepa je plaža Kedrodasos. Do ove plaže možete prošetati od Elafonisija. Ugodna je šetnja od 30 minuta, kroz šume kedrovih borova. Kedrovi su svuda po plaži i to je razlog za ime Kedrodasosa. Sa kristalno čistim morem, peščanim dinama i kedrovim drvećem, ovo je jedna od najegzotičnijih plaža u Evropi. Osećaćete se kao da ste u Africi ili Aziji, a ne usred Evrope.
Pored prelepih plaža zapadnog Krita postoji kulturni aspekt posete ovom ostrvu. Ako razmišljate da posetite Krit tokom prolećne sezone, najbolje je da ga posetite tokom Uskrsa. Grčki pravoslavni Uskrs ove godine je bio početkom maja i savršeno je vreme za otvaranje turističke sezone 2024. Ako želite da se uklopite u lokalnu kulturu i upoznate lokalce, a ne samo da posećujete muzeje i turističke lokacije, Uskršnja nedelja je savršen deo godine za to. Posle 40 dana posta završava se u ponoć uoči Vaskršnje nedelje i svi su ponovo spremni za meso. Tipičan kritski meni za ovu priliku je obrok od maiirice – supe na bazi jagnjetine , pirinča i limuna – prilično je uobičajeno na Kritu i uopšte u Grčkoj. U ponoć se gase sva svetla u svim crkvama što simbolizuje Hrista dok prolazi kroz podzemni svet. Zatim se iza oltarskog paravana pojavi blagi tračak svetlosti pre nego što se pojavi sveštenik držeći upaljenu sveću i pevajući „Afto ot fos…” (Ovo je svetlost sveta). Spuštajući se na nivo parohijana, svojim plamenom dodiruje sveću najbližeg vernika i intonirajući „Defte, lavethe fos“ (Dođi uzmi svetlost) da bi ga pozdravio odgovor „Hristos Anesti“ (Hristos vaskrse).
Mnogi restorani i taverne su otvoreni posle ponoćne službe, a mnogi Krićani slave Anastasi i Uskrs u taverni ili mestu sa živom muzikom. Uskršnja nedelja je tradicija pečenja jagnjetine i porodica, obično se okupljaju na velikoj zabavi uz obilje hrane, vina, muzike i plesa. Tradicionalno, porodice se sastaju sa decom i odlaze u svoja sela da proslave ovaj poseban dan. Jagnje Vaskršnje nedelje je simbol za žrtvu Isusa, koji je kao jagnje žrtvovan za spas ljudi.
Ako volite arheologiju, rimsko nasleđe, antička mesta, vizantijske crkve i zaboravljene gradove – Srbija je pravo mesto za vas. Na teritoriji današnje Srbije, verovali ili ne, rođeno je 18 rimskih careva. Trećina svih rimskih careva rođena je u mestima kao što su Sirmijum (danas Sremska Mitrovica), Viminacijum ili Feliks Romulijana kod Zaječara. Međunarodni turisti postaju svesni značaja ovog dela Evrope za antičku istoriju, posebno rimsko doba. Ali da li ste znali da Srbija krije ,,idealni grad, kako su ga opisivali carevi ranovizantijskog perioda. To je Justinijana Prima – rimski antički grad u jugoistočnoj Srbiji. To je jedinstvena lokacija koju turisti otkrivaju poslednjih godina i mnogi od njih već imaju nadimak za ovo mesto – Srpska Pompeja.
Utvrđeno naselje Caričin Grad nalazi se u jugoistočnoj Srbiji, na obroncima planine Radan, spuštajući se ka Leskovačkoj kotlini, daleko od većih puteva, u dolini Puste Reke. Prva arheološka istraživanja Caričinog Grada počela su 1912. godine i traju do danas. Na osnovu dobijenih rezultata i istorijskih izvora, napravljene su prve teorije o nazivu naselja i periodu njegovog postojanja. Utvrđeno je da se radi o gradu Iustiniana Prima, koji je podigao vizantijski car Justinijan I (527-565) u blizini mesta njegovog rođenja. Po naređenju cara podignuto je novo administrativno i arhiepiskopsko sedište provincije Ilirik, kako bi se ojačala vlast Vizantije i pomoglo širenju hrišćanstva. Naselje nije dugo trajalo, a njegov nestanak vezuje se za cara Iraklija (610-641) i najezde slovenskih plemena. Utvrđeni grad je podignut na izduženom i uzdignutom temelju, omeđen Caričinom rekom na istoku i Svinjaričkom rekom na zapadu.
Urbanizovano područje naselja obuhvata tri segmenta: „Akropolj“, Gornji i Donji grad, okružen utvrđenjima, koji se odozdo prostire u široko naselje, smešteno van zidina.Utvrđeno područje se prostire na oko 10 hektara. Oko grada je postojalo naselje, branjeno velikim jarkom na južnom kraju, dok su ga na severnom i istočnom kraju štitili zemljani bedemi. Zapadni kraj je bio zaštićen prirodnom, gotovo nepristupačnom, kopnenom konturom. Zaravnjeni plato, na najvišoj tački, zbog svog dominantnog položaja nazvan je “Akropolj”. Opasan je bedemima, utvrđenim isturenim potkovičastim tornjevima. Prostor „Akropolja” imao je sakralnu ulogu i kao episkopsko sedište bio je podeljen na dva dela glavnim putem sa porticima, koji se pružao u pravcu severoistok-jugozapad. U južnom kraju je podignuta katedrala sa krstionicom, dok se na severnom kraju nalazio episkopski dvor.
Episkopska bazilika-katedrala je monumentalna građevina otkrivena na samom početku arheoloških istraživanja 1912. godine. To je trobrodna građevina sa pripratom i atrijumom sa velikim bazenom. Unutrašnjost bazilike je kolonadom podeljena na brodove, koja se na istoku završava trostranim apsidama. Atrijumski bazen bazilike je uklesan u stenu, okružen porticima.Brojni fragmenti arhitektonskih ukrasa, kao što su stubovi, kapitoli i baze stubova, otkriveni tokom arheoloških istraživanja, ilustruju raskošnu dekoraciju i luksuznu opremu enterijera. U južnom kraju bazilika je proširena krstionicom značajnih proporcija. Pod krstionice je bio pokriven mozaicima čiji su fragmenti sačuvani. Severni kraj “Akropolja” pokriva složenu celinu prostorija, dizajniranih za različite namene, formirajući episkopsku palatu. Gornji grad je najrazvijeniji deo kompleksa Caričin Grad.
U središtu oblasti nalazio se kružni trg, na raskrsnici glavnih gradskih saobraćajnica, koji je prostor delio na četiri nejednaka dela. Na urbanizam ovog dela Gornjeg grada značajno je uticao oblik terena, što je rezultiralo terasastim strukturama i višeslojnim zgradama. Oko trga i duž ulica sa prekrivenim porticima podignut je niz zgrada, najverovatnije javnih, privrednih ili administrativnih.Kvadrat kružnog oblika bio je prekriven kamenim zastavama. Ulice su bile popločane velikim kamenim blokovima nepravilnog oblika, dok su podovi pokrivenih trijema bili od cigle. Portik pravougaoni stubovi su takođe bili zidani od opeke. Ispod ulica je bila kanalizacija od kanala za odlaganje otpada iz zidova.
U okviru Gornjeg grada, arheolozi su otkrili tri bazilike sa kriptama, crkvu u obliku krsta i baziliku ispod „Akropolja”. Bazilika sa kriptom, podignuta na terasama, lep je primer graditeljskog majstorstva. Na kosom terenu je izgrađena masivna trobrodna zasvođena kripta koja je služila kao osnova, iznad koje je podignuta crkva. Pored sakralnih objekata, arheolozi su otkrili i istražili i ostatke porodične vile i celine međusobno povezanih prostorija, nazvanih principia, najverovatnije štab vojnog zapovednika.
Područje Gornjeg grada bilo je opasano bedemima sa kulama, čiji se pravac jasno prati na terenu. Utvrđenje Gornjeg grada nije u potpunosti proučeno. Do sada su istražene samo dve kapije, istočna i južna, kao i delovi bedema uz kapije i jedan broj kulisa. Po svojoj tehnici gradnje izdvaja se jugozapadna ugaona kula, koja je, uz cisternu, donjogradsku kulu i akvadukt, delovala kao gradski vodovod. Donji grad obuhvata područje južno od Gornjeg grada. Nalazi se na izduženom platou okruženom bedemima utvrđenim kulama.
Na terenu Donjeg grada samo su dva dela detaljno istražena, severoistočni i jugozapadni.Na severoistočnom delu otkrivena su i istražena dva sakralna objekta, dvojna bazilika i bazilika sa transeptom. Ovaj drugi je jedan od najreprezentativnijih objekata u Caričinom gradu. To je trobrodna sakralna građevina sa centralnom apsidom na istočnoj i atrijumom na zapadnom kraju. Ističe se po veoma vrednim podnim mozaicima otkrivenim u centralnom brodu, koji prikazuju simbolične slike. Među nalazima sa brojnom kamenom ornamentikom ističe se jonski impost kapitel sa uklesanim na latinskom monogramu cara Justinijana I.
Zapadno od Donjeg grada nalazi se velika gradska cisterna. Iskopana je u zemlji i nalazi se jasno pokazuju da je bila zasvođena. U blizini cisterne otkrivene su gradske terme. Istražen je jugoistočni kraj Donjeg grada, između južnog puta i južnog i istočnog bedema.Na prostoru van utvrđenja Gornjeg i Donjeg grada otkriveni su ostaci mnogih građevina, među kojima su akvadukt, velika rimska kupatila, jednobrodna i trikonhosna crkva, kao i tragovi stambenih objekata i puteva.Ranovizantijski urbani razvoj Caričinog Grada odražava pristup starorimskih graditelja prema građevinskim planovima i njihovoj realizaciji.
Jasno se vidi kako se izborom odgovarajuće lokacije i načinom planiranja i građenja može naglasiti značaj i rang pojedinih arhitektonskih celina.Na celom području Caričin Grada naglašena je sakralna delatnost koja proističe iz želje za hristijanizacijom vizantijskih zemalja koje su uglavnom bile pod najezdom paganskih plemena.U gradu i u njegovoj neposrednoj okolini otkriveno je osam crkava, koje su prilično različite konstrukcije. Neke od ovih crkava svojom monumentalnom veličinom i raskošnom unutrašnjom ornamentikom predstavljaju reprezentativne primere ranovizantijske sakralne arhitekture.
